صدور فاکتور در سامانه مودیان؛ راهنمای قدمبهقدم ارسال صورتحساب الکترونیکی
صدور فاکتور در سامانه مودیان یعنی ارسال صورتحساب الکترونیکی با شماره منحصربهفرد مالیاتی. پیشنیازها، مراحل ارسال، خطاهای رایج و روش اصلاح صورتحساب را اینجا میخوانید.
صدور فاکتور در سامانه مودیان یعنی صورتحساب را بهجای کاغذ یا PDF، بهصورت الکترونیکی با «شماره منحصربهفرد مالیاتی» برای سازمان امور مالیاتی بفرستید. کارتان این است: شناسه یکتای حافظه مالیاتی بگیرید، برای کالاها شناسه تعریف کنید، اطلاعات خریدار را کامل بنویسید، ارسال کنید و وضعیت پذیرش را پیگیری کنید. این راهنما همین مراحل را میگوید.
یک نکتهی مهم پیش از شروع: برای کسی که مشمول سامانه مودیان است، صورتحساب معتبر همان صورتحساب الکترونیکی ثبتشده در سامانه است. فاکتور چاپی یا PDF جای آن را نمیگیرد؛ میتواند نسخهی کمکی برای مشتری باشد، نه جایگزین ثبت در سامانه. سازمان امور مالیاتی هم همین را اعلام کرده است: مدیرکل دفتر توسعه خوداظهاری و تمکین داوطلبانه سازمان گفته فاکتور کاغذی از چرخهی اعتبار مالیاتی خارج میشود؛ اعتبار مالیات بر ارزش افزوده کاملاً به صورتحساب الکترونیکی متکی شده و از اواسط اردیبهشت ۱۴۰۶ صورتحساب الکترونیکی مبنای پذیرش هزینههای قابلقبول مالیاتی خواهد بود.
همه هم یکسان مشمول نیستند. طبق بخشنامهی سازمان، صاحبان مشاغلی که فروششان در سال ۱۴۰۵ کمتر از ۱۲۰ میلیارد ریال باشد، با شرایطی از صدور صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم معافاند و بعضی گروهها با هر میزان فروش ملزم میمانند. اینکه شما کداماید را کارپوشهی خودتان، متن بخشنامه یا حسابدارتان نشان میدهد.
بدون وارد کردن دوبارهی اطلاعات، همان فاکتور فروش را بهصورت صورتحساب الکترونیکی بفرستید و وضعیتش را همانجا ببینید.
ببینید فاکتور از ترازیا چطور به سامانه مودیان میرودصدور فاکتور در سامانه مودیان چه فرقی با فاکتور معمولی دارد؟
در فاکتور معمولی، شما برگهای میدهید و کارتان تمام است. در سامانه مودیان، هر صورتحساب باید به سازمان امور مالیاتی ارسال شود و سازمان آن را «میپذیرد» یا «رد میکند». هر صورتحساب یک شماره منحصربهفرد مالیاتی دارد که ۲۲ نویسه است: شناسه حافظهی مالیاتی شما، تاریخ، سریال و یک رقم کنترل. لازم نیست آن را دستی بسازید؛ نرمافزار خودش میسازد، ولی خوب است بدانید چرا تاریخ یا سریال اشتباه باعث رد شدن میشود.
دو چیز دیگر هم فرق دارد. اول اینکه بعد از ارسال، فاکتور را «ویرایش» نمیکنید؛ فقط با صورتحساب ابطالی، اصلاحی یا برگشت از فروش درستش میکنید. دوم اینکه مبلغها، نرخ مالیات و شناسهی کالا باید با قواعد سامانه بخوانند، وگرنه رد میشود.
پیش از اولین صورتحساب چه چیزهایی لازم دارید؟
این فهرست را یکبار کامل کنید؛ بعدش هر فاکتور فقط چند کلیک است:
- شناسه یکتای حافظه مالیاتی (شش نویسه، مثل
A2FE5R): از کارپوشهی مالیاتی خودتان در سامانه مودیان ثبت و دریافت میشود. - کد اقتصادی یا شناسه ملی فروشنده، در تنظیمات کسبوکار.
- گواهی امضای دیجیتال (فایل
.cerیا.crt) و کلید خصوصی آن. طبق مستند فنی سامانه، گواهی هم برای احراز هویت درخواستها لازم است و هم صورتحسابها باید با گواهی امضای معتبر امضا و ارسال شوند. هزینه و زمان صدور را مرکز صادرکننده میگوید. - شناسه کالا و خدمت (۱۳ رقمی) برای هر کالا یا خدمتی که میفروشید.
- اطلاعات خریدار: برای صورتحسابهایی که خریدار باید مشخص باشد، کد ملی یا شناسه ملی یا کد اقتصادی او لازم است.
مراحل صدور فاکتور در سامانه مودیان، قدمبهقدم
۱. اتصال را یکبار تنظیم کنید. شناسه حافظه، کلید خصوصی و گواهی را در تنظیمات اتصال وارد کنید و تست اتصال بزنید. اول در حالت آزمایشی (سندباکس) امتحان کنید، نه روی صورتحساب واقعی.
۲. کالاها و خدمات را کامل کنید. هر کالا باید شناسهی ۱۳ رقمی داشته باشد. اگر شناسهای ندارد، ارسال همان ردیف رد میشود.
۳. فاکتور فروش را ثبت کنید. مشتری، اقلام، تخفیف، مالیات و روش تسویه (نقد، نسیه یا ترکیبی) را مثل همیشه بنویسید. اگر فاکتور با پیشفاکتور شروع شده، بعد از تأیید مشتری آن را به فاکتور تبدیل کنید.
۴. پیش از ارسال بررسی کنید. این موارد را ببینید:
| مورد | چه چیزی لازم است |
|---|---|
| کد اقتصادی فروشنده | ۱۱ تا ۱۴ رقم، در تنظیمات کسبوکار |
| خریدار | کد ملی/شناسه ملی یا کد اقتصادی (برای صورتحسابهایی که خریدار باید مشخص باشد) |
| ردیفها | شناسهی ۱۳ رقمی کالا یا خدمت برای هر ردیف |
| موضوع صورتحساب | اصلی، اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش |
| صورتحساب اصلاحی، ابطالی و برگشتی | شماره مالیاتی صورتحساب مرجع |
| روش تسویه | نقد، نسیه یا نقد و نسیه |
۵. ارسال کنید و نتیجه را بپرسید. سامانه جواب فوری نمیدهد: ابتدا «در انتظار نتیجه» میبینید و بعد از چند ثانیه با «بررسی وضعیت» به «پذیرفته شد» یا «رد شد» میرسید. هیچ وقت فرض نکنید ارسال یعنی پذیرش؛ فقط صورتحسابِ پذیرفتهشده کار شما را تمام میکند.
چرا صورتحساب رد میشود؟ خطاهای رایج
طبق مستند رسمی سامانه، این خطاها بیشتر از بقیه پیش میآیند:
| خطا | علت معمول | راهحل |
|---|---|---|
| ناهمخوانی شماره مالیاتی با تاریخ و سریال | تاریخ یا سریال بعد از ساخت شماره تغییر کرده | فاکتور را با تاریخ درست دوباره بسازید |
| نرخ ارزش افزوده نادرست | برای کالای غیرمشمول، نرخ و مبلغ مالیات باید صفر باشد | نرخ مالیات کالا را در تعریف کالا اصلاح کنید |
| کد اقتصادی خریدار نادرست | یک رقم جابهجا شده یا کد مال شخص دیگری است | کد را از خود مشتری بگیرید |
| شماره مرجع نامعتبر | در صورتحساب اصلاحی یا ابطالی، شمارهی صورتحساب اولیه اشتباه است | صورتحساب اولیه را از فهرست انتخاب کنید |
| خطای احراز هویت | گواهی منقضی است یا با کلید خصوصی جفت نیست | گواهی را تمدید یا درست جفت کنید |
منبع این فهرست مستند فنی سامانه مودیان است؛ پیام دقیق خطا را همیشه از همان صفحهی وضعیت بخوانید.
اشتباه کردم؛ ابطال کنم، اصلاح کنم یا برگشت بزنم؟
بعد از ارسال، فاکتور را مثل قبل ویرایش نمیکنید. انتخاب به این بستگی دارد که چه شده:
- ابطالی: صورتحساب اصلاً نباید صادر میشد (مثلاً مشتری سفارش را قبل از تحویل لغو کرد).
- اصلاحی: صورتحساب درست است ولی اطلاعاتی در آن اشتباه است (مبلغ، مشخصات خریدار).
- برگشت از فروش: کالا تحویل شده و مشتری بعداً کل یا بخشی از آن را پس داده است.
هر سه به شمارهی مالیاتی صورتحساب اصلی ارجاع میدهند، پس اصلی را پاک نکنید. مهلتها را اطلاعیههای سازمان تعیین میکند و گاهی تغییر کرده است. طبق آنچه منابع تخصصی حسابداری نوشتهاند، صورتحساب اصلی باید حداکثر تا ۱۲ روز بعد از تاریخ صدور به سامانه ارسال شود و صورتحساب اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش تا ۷ روز بعد از وقوع اصلاح، ابطال یا برگشت. این مهلت به معنای مجاز بودن تأخیر در صدور فاکتور نیست؛ فاکتور باید هنگام معامله صادر شود. پیش از اتکا به این اعداد، آخرین اطلاعیه را در سایت سازمان ببینید و اصلاح یا ابطال را عقب نیندازید.
روش دستی در برابر ترازیا
| کار | ورود دستی در کارپوشه | در ترازیا |
|---|---|---|
| ثبت فاکتور | یکبار برای حسابداری، یکبار برای سامانه | یکبار؛ ارسال از همان فاکتور |
| سند حسابداری و انبار | جدا ثبت میشود | خودکار با تأیید فاکتور |
| اصلی، برگشتی، ابطالی | هرکدام فرم جدا | از منوی همان فاکتور |
| پیگیری وضعیت | رفتن به کارپوشه و جستوجو | وضعیت کنار هر فاکتور |
ترازیا نرمافزار صدور فاکتور آنلاین است که فاکتور فروش را هم در حسابداری و انبار ثبت میکند و هم بهصورت صورتحساب اصلی، برگشتی یا ابطالی به سامانه میفرستد. اتصال با کلید و شناسهی حافظهی خود شماست؛ نگهداری کلید خصوصی و درستی اطلاعات صورتحساب همچنان مسئولیت مؤدی است. ترازیا نمیگوید «فاکتورتان از طرف دارایی تأیید شد»؛ پذیرفته یا رد شدن را خود سامانه تعیین میکند و ترازیا فقط وضعیت را نشان میدهد.
اگر فقط میخواهید یک فاکتور یا پیشفاکتور حاضر کنید، فاکتور ساز آنلاین رایگان ترازیا کمک میکند؛ ولی توجه کنید که این ابزار حسابداری نمیکند و به سامانه مودیان هم ارسال ندارد.
ترازیا را ۱۴ روز آزمایش کنید و اتصال به سامانه مودیان را امتحان کنید.
شروع ۱۴ روز رایگانسوالات متداول
فاکتور PDF یا چاپی برای سامانه مودیان کافی است؟
برای مشمولان نه. صورتحساب معتبر همان صورتحساب الکترونیکی ثبتشده در سامانه است. PDF فقط نسخهی کمکی است.
بدون گواهی امضا هم میشود صورتحساب فرستاد؟
مستند فنی سامانه میگوید اگر به گواهی معتبر دسترسی ندارید، میتوانید از زوجکلید عمومی و خصوصی RSA استفاده کنید و کلید عمومی را هنگام دریافت شناسهی حافظهی مالیاتی در کارپوشه بارگذاری کنید. در این حالت فقط نسخهی قدیمی (۰.۰) در دسترس است و خود مستند توصیه میکند هرچه سریعتر گواهی معتبر بگیرید.
صورتحساب پذیرفتهشده را میشود ویرایش کرد؟
نه. فقط با صورتحساب ابطالی، اصلاحی یا برگشت از فروش درست میشود.
چند صورتحساب را میشود یکجا فرستاد؟
طبق مستند فنی سامانه، هر درخواست تا ۱۰۰۰ صورتحساب میگیرد؛ ولی برای شروع بهتر است یکی را بفرستید و نتیجه را ببینید.
سامانه مودیان خراب بود، چه کنم؟
قطعی یا تغییر سامانههای دولتی دست ما و شما نیست. صورتحساب با وضعیت «ارسال نشده» یا «خطا» در فهرست میماند و بعد از برگشت سامانه دوباره ارسال میشود. سازمان مالیاتی در مواردی مهلت ارسال را تمدید کرده (مثل تمدیدهای زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵)؛ اطلاعیهی روز را از سایت سازمان ببینید.